Manipur Express 04-02-10
Posted by benj on February 5, 2010 , Print , Email , CommentGS fund nuai a Manipur adia amasapen hi’n kigen
BRO te’n Singngat-Behiang Road nasep panta
Lamka, Feb 4: Border Roads Organisation nuai a om Border Roads Task Force (BRTF) te’n CCpur district sung simlam a om Singngat khua apan Behiang kikal lampi alak utawh kiton in nnasep panngal ua, lampi keklet ahihban ah, black topping leng pan ngal in passenger garite’ ading in nuamtuam mahmah chi uhi. Manipur khangthu ah GS fund nuai a lampi kibawl masapen hidanin leng thutut kingah hi. BRO/BRTF te ahihleh vanzat bukim tawh Behiang lampi ah lut in a suun azan in nnasem uh hi’n kigen hi.
Mit a mute apan thutut kingahdan in, hiai lampi BRO in alaknung maam in lian tuan mahmah chi ua, etmai in leng lungtunhuai in mipite khamuang tuan mahmah uh chi hial uhi. Tedim Road (Singngat-Behiang) lampi ahihleh, Centre a Union Defence Ministry in General Staff fund apan abawl uh hi a, sum le pai a poimawh zahzah defence ministry in peding hi’n gen uhi. Thusuak in agendanin, Tedim raod (Singngat apan Behiang tan lampi) bawlna pen Class 9 enhanced specification nuai abawl hiding a, khoubang khat apan akhat lam nulla kikal ft 40 alianding chih ahihdungzui in huai bang geih in BRO/BRTF in keklian in Singngat apan km 2 tanvel arkatara (black topping) in bawlzouta uhi. BRO/BRTF in GS fund in Arunachal Pradesh state sung a Tawang road kichi bawl ua, hiai pen leng lampi hoih leh minthang a chiamteh in ana om kha hi.
CCpur district a civil society tuamtuam in Guite road leng BRO khut a pekhe dia Manipur government a aphutna uh hunsawttak hita a, state government in BRO khut a apiakkhiak chiang in Aizawl (Mizoram) tawh kikawmtuahna leng Singngat-Behiang kikal bang in Ministry of Defence in sum le pai sen omteng sengvek ding a, black topping leng 2.7 inches apan inches 3 kikal ah sahding hi’n kigen hi. India leh Myanmar government in foreign invesment/trade agreement (kilemna) abawl dungzui in Defence Ministry in Moreh apan kipan Namphalong – Kalemyo lampi GS fund ah ana bawlta ua, hiai lampi pen South East Asia adia lampi nuam leh maam a chiamteh in ana om kha hi.
Defence Ministry in Manipur government kiang ah Manipur a lampi poimawh mahmah 4 kala ding ua, sen le paan om teng GS fund nuai ah sep hiding chi’n ngetna leh theihsakna ana pengeita ua, himahleh, tunitan in Manipur government in official in piakkhiakna neinailou uh hi’n kigen hi. Defence ministry in lampi 4 alaksawmte ahihleh, Chandel district ah mun 2 hi a, CCpur district ading in Teddim road (Singngat-Behiang) ahihban ah, Guite road (Singngat- Dialkhai) kikal hi’n kigen hi.
Tu in BRO/BRTF in GS fund nuai ah Singngat-Behiang road abawl pen uh lungtunhuai mahmah hi’n kigen a, lampi alet gentaklouh in bitumen (arkatara/black topping) sahdan leng inches 3 mahmah pha ahihman in gari taivelte ading in leng thawmhauna tawmdeuh chi uhi. State government in official a Guite road leng BRO khut ah apiakkhiak hunchiang in BRO/BRTF in Singngat apan Dialkhai kal nasepna panngal ding uh chih thu kiza hi.
State pua apan kum 1 in antang kg lakh 20 val kila lut
CCpur dist. sung ah mihing lakh 1 val in ann khamding neilou
Lamka, Feb 3: Manipur Express in Manipur simbial (South district) sung ah economy dinmun survey abawl kawmkawm in nautang lak ah michih in a hinna ding ua ann kiching ngah uhiam chih etna kinei ua, huai ah mihing lakh 1 val in ann kham ding neizoulou ua, hiai in India Danbupi a fundamental rights ‘rigths to food’ kichi hetkha ahihdan musuah uhi.
Ccpur a District Agriculture Dept te’n 2009 in dist sung ah singtang leh phaijang (wet paddy &Jhuming cultivation) a buh leh baal piangkhe te a chiamtehna uah tuilou (wet paddy field) hectare 4871.5 aliana buh kichiinna lak ah buhhum 18755.27 matric tone piangkhe hi’n musuah uhi. Singtanglou (Jhum) hectare 17879 om lak ah buhhum 15197.15 matric tone piangkhia chi uhi. Tuilou leh singtanglou hectare 22750.5 a buh kichiinna ah buhhum 33952.42 matric tone piang a, buhhum teng antang kisuah hileh 22634.94 matric tone lel phazou a, kilogram a hisap hitaleh antang teng 22634946 kgs pha zou lel hi’n kigen hi.
2009 kum a buh piangkhia teng 22634946 kg phazou chihna suak a, mi khat in kumkhat sung in antang kg 183 khamding a hisap hitaleh Ccpur dist sung ah kum 2009 a buhpiang kheteng mi 123688 lel in kum 1 chauh nethei lel ding uh chihna suak hi. Ccpur dist ah 2001 census dungzui in milip 223863 pha a, buhhum piang kheteng mi 123688 in kum khat sung nekhop hileh mi 100175 te annekding omlou chih phetlouh daih leng kidaihlouh chihna suak maimah hi. Kum 2001 apan kum 2009 sung in CCpur ah milip bangzah kibehlap ding hiam chih suikhiak but hilou lai hi. 2001 census dungzui a CCpur milip 123688 te’n kum 2009 sung a buhhum piang khia te nekhop bang hita leh midang 100175 ading omlou chihna suak lai veve a, 2001-2009 sung ami kibehlap teng tawh atawm pen in Ccpur mipi lakh 1 valten annek ding kidaihlou neilou a, gilkial in mi hunkhop a om ding uh chih ngaihsut theih hi. Huaiziakin, Ccpur district in kum khat in state pua apan antang kg. 20,000,00 val alaklut uh poimawh ding chihna suak hi.
Kum 2008 sung in singtanglou (Jhum) apan buhhum 8901 matric tone piang a, tuilou apan in buhhum 20856 matric tone piang hi’n agriculture deptt ten gen uhi. Singtang leh Tuilou a buhhum piang 29757 Matric tone pha zou a, antang a hisap in kg.198,38,000 pha zou a, mi khat in kumkhat sung in antang kg 183 khamding bang in suut hitaleh Ccpur dist sung ah kum 2008 a buhpiang kheteng mi 1,08,404 lel in kum 1 sung nethei ding uh chihna suak hi.
Mautaam kialpi leh zusa ziak a gimthuakna ( bamboo flowering & Rodent manace) ziak in Singtanglou hectare 14200 a buh kichiinna lak ah hectare 12474 alian ah bangmah pianglou a, tuiloui hectare 7170 buh kichiinna lak ah hectare 707 hihsia hi’n kigen hi. 2001-2009 sung ami kibehlap teng tawh atawm pen in Ccpur mipi 1.5 lakh vel te’n annek ding kidaihlou in antang kg.20,000,00 state pua apan ala lut uh chih chiang a, zan zek mahmah a RJD Chief leh Bihar CM lui Laloo Prasad Yadav in vanman khanthu a paukam aneih ‘Rights to food’ kichi in CCpur district mipite leng naktak in nawkkha chih chiang mahmah hi.
AR te’n UPF leh KNO makaite kimuhpih
Lamka, Feb-3: 46th (Naga Hills) Bn Assam Rifles a Commanding Officer Col. Sharma in tuni zinglam dak 10:30 apan in HQ veng ah United Peoples’ Front (UPF) leh Kuki National Organisation (KNO) makaite kimuhpih a, huai ah Central govt in UPF leh KNO tawh Suspension of Operation (SoO) abawl tungtang genkhawm uh hi’n thusuak kingah hi. Col.Sharma in UPF leh KNO makaite kiang ah SoO ground rule kibawl zuichiat ding in theisak a, mipi lak ah galvan pawkhe lou ding, Govt in panpihna(stipend) a piak tak ziak in mipi lak ah sum-le-pai kaikhawm louding in leng theisak hi’n thusuak kingah hi. Ground rule kibawl lel bawhsia leh zuiloute Army te’n action la ding chi’n Sharma in UPF leh KNO makaite theisak hi’n thusuak kingah hi.
S. Muolhoi ah inn khat kangtum
Lamka, Feb-3: Thu khawnung kizadan in Lamka apan km. 10 vela gamla S. Muolhoi Grouping a H. Gamnom Veng ah Jan 25,2010 nitaklam dak 3.30 in Thongkhopao Lhungdim s/o Holkhothang Lhungdim’ tenna inn meiin kang a, Spl. Contractor Mangveldam’ nasemte’n a theihphet un kidelh huan in meikuang phelhmit zou uh a, hileleng innsung a van omteng leh a inn bel zatna ding om nawnlou khop in kangsia hi’n thutut kingah hi.
VDC member-te show cause notice peding
Lamka, Feb-3: DC/CCpur in Jan 29, 2010 in Saingaikot TD Block sunga khua bangzah hiam ah development works nasepna enkhia a, NREGS 2009-2010 nasepna lungtunhuai hi’n gen a, hileleng BRGF 2007-2008 fund akipan Sangaikot TD Block HQ a suspension bridge bawlna ding Rs.10 lakh, Community Hall bawlna ding Rs.6 lakh leh Marketing shed adingin Rs.3 lakh sanction hinapi nasep khat mahleng muhding omlou hi’n gen hi. Hiai thu ah Sangaikot TD Block HQ a Village Development Committee (VDC) member-te show cause notice piak hidin DC in gen a, VDC te’n a hihchet theih kei ua leh sum sanction-te recover hiding a, huai ding in FIR leng bawl hiding chi’n gen hi.
Theihgigena suangphuh honna om ding
Lamka, Feb-3: (late) L. Khamsiam(73) theihgigena suangphuh(memorial stone) honna Singngat hanmual ah Feb 4,2010(Ningani) zinglam dak 11.00 in om ding hi. Huai hun uap dingin a tapa L. Vanlalpiak in kuapeuh chial a, Lamka apan a hawhdingte paina din New Lamka(Go Cin Khup Veng) a Dr Thangliankap’ inn kong ah zinglam dak 9.00 in Bus 1 kidawh ding hi.
Sub-divn 3 tungtang thusuah bawl
Lamka, Feb-3: CDSU pawlin Sub-divn Officer(SDO)te amau posting mun chiat a om deihna in Jan 18,2010 in Lamka a office hong Tipaimukh, Thanlon leh Henglep SDO office-te khak(closed) uh a, azing Jan 19 in DC/Ccpur tawh meeting om a, huaiah DC in huai Sub-divn 3 a SDO te kha 1 sungin ni 15 tan bek amau posting-na Sub-divn a om dingin thupuan bawlin kihoulem thei uhi.CDSU pawlin DC chihtakna tawh pan alak banah Sub-divn HQ a DLCC meeting om dia a puan tungtang ah DC in pan alakna pahtakthu puang uhi.
Sianthouna kembit di’n DC in ngen
Lamka, Feb-3: DC/CCpur in Samulamlan BDO office a phak lai in office sung a furniture-te gentaklouh office bang(wall) a teklei (brick) tanpha leng guta te’n tamtak gu uh hi’n gen a,tuni chiang in BDO office bang teng beiphial hi’n gen hi. DC in a genbehna ah Samulamlan BDO office geizek a dust-bin omleng teklei teng kigu mang a, lamdang sakthu gen hial hi. CCpur town ahihleh next to Imphal ahihman in mipite’n sianthouna(sanitation) poimawh ngaihchiat hi’n gen a, sianthouna lam kembit ding leh govt thilte leng mipite a ahihmanin kembit ding in mipite ngen hi.
Aizawl a meeting din kuan ding
Lamka, Feb-3: Dist Malaria Deptt te’n March 1, 2010 apan in Inter State Border Dist (Thanlon, Sinzawl, Patpuimun, Parbung leh Senvon) khua ah akituak in DDT kap (spray) sawm uhi. Huai ding tawh kisai in Aizawl a meeting a telding in Dr. F. Thienkhogin, DMO/CCpur in Feb 10, 2010 in Lamka nusia in zinkhe ding a, Mizoram govt in leng amau area Manipur tawh gamgi zulteng DDT kap ding uh hi’n thusuak kingah hi.
JAC Rally a teldin thupuan bawl
Lamka, Feb-3: AMTUC & AMGEO a Joint Administrative Council(JAC) pawlin Feb 4,2010 in Imphal a Rally pai a sawmna uah govt employee-teng telchiat ding in JAC/Ccpur Branch a Publicity Deptt in theisak uh a,Feb 4, 2010 zingsang dak 8.00 ma in Lamka Public Ground ah kingak khawm ding uh hi’n thusuak om hi.
Sangaikot Block KSO election
Lamka, Feb-3: Sangaikot Block KSO a kum 2010-2012 vaipaw ding telna dingin Feb 17,2010 in Sangaikot Community Hall ah election om ding chi’n KSO/Ccpur in thusuah bawl uhi. Huai dingin Returning Officer -Paokai Haokip, Presiding Officer-Thangjamang Haokip, Henkholal Gangte-Election Secretary leh Letjamang Haokip-Polling Officer hiding hi. Election ah Executive hilelte leh Sagaikot Block a KSO Unit te’n vote 1 chiat nei ding uh a, Sangaikot Block a Y/C leh bros orgn tuamtuam omte’n vote 2 chiat nei ding uh chihthu om hi.
HNA in Gospel Centenary tungtang thusuah
Lamka, Feb-3: HR Khawbung,Secy(Info & Public Relations) Hmar National Assembly in tanchinhoih honglut nung kum 100 chin lopna Feb 4-7,2010 sung Sielmat a om ding tungtang ah khalam kia hilouin gam leh mipi adia phatuam ban dia lam-et thu puang hi. Huai tawh kisaia mipi in a ngaihtuah ding in leitunga nam changkang Welsh tangval tungtawnin bangziaka tanchinhoih honglut hiam? Tanchinhoih honglut theihna dingin nungak khat in Watkin Robert kianga sum(pound 25) a thon vanzat bangchidana vanzat khat suak thei hiam? Watkin Robert in hausa tamtak laka bible tract a thonkhiak Mizoram pua a om Senvon hausa Kamkholun in, “na hong thilthon om zia ka theikei uh nang mahmah in hong hilhchian in” chi sese hiam? Senvon hausa Kamkholun in a sapna Watkin Robert in Mekedonia apan sapna aw bang hial a ngai thei hiam? chi’n taklang hi. Huailouin Feb 4-7,2010 sung Sielmat a Gospel Centenary lawhching taka zat ahih theihna ding in zuzuak, zukham leh khamtheih thila kibual a om leh akituahpih gawtna piak hiding chi’n leng huai thusuak ah taklang hi.
UKLA in CEO te’ last warning’ pia
Lamka, Feb 3: United Kuki Liberation Army (Military Council) a Inf & Pub secy Jameson Kuki in thusuah abawlna ah Manipur singtangbial (hill dist) a tuma zek a district council nuai a teacher semding lakna om tawh kisai UKLA (MC) tawh kihoutuakna omlou in result puankhiak theih hilou ding chi ua, abiktak in CCpur CEO leh Sadar Hills CEO te kiang ah UKLA (MC) theihpihna lou a result puankhiak ahih ngeingei leh a kisaipih CEO te’n amawhpaw ding ua, thiltung ah bangmah gentheilou ding uh chi’n ‘last warning’ vauna nanung pia uhi.
UKLA (MC) in CEO te kimuhpih ut in kalsuan mah leh amaute’n UKLA (MC) te kimuhpih utlou chi’n Jameson in ngohna bawl a, kihouna tungtawn a thil sukvengtheih om hihmahleh CEO te a taisiat ziak un tu in UKLA (MC) in council nuai a teacher semding lakna (result) gaakna bawl a, pawlpi thupiak zahlou leh pawlpi simmawhte tung ah UKLA (MC) in nnasem ding a, kuaman pawlpi mawhsa theilou ding ahi chi’n Jameson Kuki in thusuah abawlna ah taklang hi.
Rs 11,000 in huhna pia uh
Lamka, Feb 4: Siamsinpawlpi General Headquarters complex, Bungmual ah tulai in siamsin coaching pailel a, huai ah Sinzawl EBC School apan pawl X exam peding student hunkhop te’n coaching neilel uhi. Student te panpihna ding in Zomi Aid Japan te leh Rebecca Chinghounem (d/o Chinzam Tawmbing) Hyderabad te’n Rs 11,000 pia uh chih thu Co-ordinator Paukhanlun Valte apan thutut kingah hi. Sinzawl apan hong kipan pawl X exam pedekte ahihleh, Bungmual leh asehvel ah January nipi kal masapen apan mi phatuam ngaite’n zintun ua, Siamkhankhual Dousel leh BC Nangpu te’n a thawn liauliau in sinsakna pia uh chihthu kiza hi.
Free Eye Camp omding
Dist Blindness Control Society saina in Dist Hospital a Eye OPD ah Feb 6, 2010 zinglam dak 10 apan in “Free Catarect Eye Camp” om ding a, huai camp a telkhiak(select) a om teng Feb 8, 2010 in Dist Hospital a Operation Threatre ah mit operation bawl hiding uhi.
Dist Task Force meeting om ding
Miss Jacintha Lazarus, IAS DC/CCpur makaih in Feb 4, 2010 sun dak 12:00 apan in DC office ah Intensified Pulse Polio Immunisation (IPPI) tawh kisai Dist Task Force Committee meeting om ding a, huai ah Feb 7, 2010 a IPPI 2nd round om ding thu genkhawm ding uhi.
January in positive 9 mukhia uh
District Malaria Deptt./CCpur te’n Jan 2010 sung in damlou mi 1233 sisan test uh a, huailak ah mi 9 in Malaria natna hikpaai hi’n mukhia ua, huai lakah PF 4 pha hi’n official thusuak kingah hi.
SUUNNA
G.Lianzasang (25) s/o G.Tualzakhum of Hebron Veng, New Lamka tuni zingsang dak 7:40 in Dist Hospital ah khawsik in si a, YPA New Lamka hanmual ah kivui hi.
Mass Silent Rally pai ding uh
Imphal, Feb-3: All Manipur Trade Union Council (AMTUC) leh All Manipur Govt Employees Organisation(AMGEO) kigawm Joint Administrative Council(JAC) pawlin Manipur state govt ah a thilngette uh phutna in nasemlou a kiphinna (ceasework strike) a neih uh tuni in ni 19 ching hi. JAC pawlin govt nawhna kawm in Feb 4,2010 in Imphal khawpi sung ah Mass Silent Rally pai ding uhi. State govt employees, pensioner leh worker-te zinglam dak 10.00 in DC Imphal West office gate a kikhawm in huai apan Uripok Kangchup Road, Nagamapal, Khoyathong tawn in paiding uh a, DM College campus a om Thangmeiband a THAU ground ah lut ding uh a, huai ah mipi kikhopna ah thupukna khenkhat bawl ding uh chih thutut kingah hi.
Numei naupang pimang sawm mi 3 mankhia
Imphal, Feb-3: Canchipur a Paradise Academy School a chowkidar a pang Sunil Sharma of Muzzafarpur(Patna) Bihar a pawtkhiak kal in a tanu Doly Sharma (12) leh a naupa Prashant Sharma (Nursery sinlel) Feb. 4, 2010 a exam ding Pen lei ding in nitaklam dak 3:30 velin potkhia uh a, Thouju Heijigang Keithel mun tung in Pen lei dia a kisak laitak un Maruti Van ngou atuang pasal 3 in a Doly Sharma pimang sawm in ana man uh a, Doly leng atha neih teng a akipek nung in taikhe thei a, mi 3 te’n delhzui uhi.Doly in taina mun ding thei tuanlou in puankhuina munkhat ah tailut a, huai mun ah motorcycle a tuang mi 2 in vazong uh a, hibang numei naupang pimang sawm om chih akim leh kiang ate’n a theihphet un kipunkhawm in mi mi 3 mankhia uh a, Commando-te kiangah mipi’n pekhia uhi. A kigendan in mi 3te lakah Assam Rifles personnel khat leng telkha a, Singjamei police-te’ kianga piakkhiak hi uh a, ahihna uh suichet ding in mat hi uh a, amin uleh a hihna uh puankhiak hilou hi. Mat a om mi 3 te’n naupang matsawmte hilou dan in kigen mahle uh Doly Sharma in amau mah hidan in gen hi.
Assam Rifles-te’n singnou 1000 val suan
Imphal, Feb-3: Assam Rifles te’n 23rd Raising Day zatna ding tawh kizawitawn in tuni in Moreh ah ‘Tree Plantation drive’ nei in singnou suan uhi. Huai hun ah Commander, 26-Sector Assam Rifles a Brigadier S.K. Bhanot in makai a, tuazawh in 31-Assam Rifles a Commandant in zom in a banban in rank dan in pai uh a, akigawm in singnou 1000 val suan uhi.
FCS Godown a antang ladia kuan KCP 3 man
Imphal, Feb-3: Thoubal Commando-te’n zan sunnung dak 2:00 velin National Highway No. 39 in a totkhak Athokpam Khunou lak ah frisking & checking a bawlna uah DI-Tata ngou (No. MN-01/7662) ginlelh huai hi a theiin a check ua leh a sunga tuang mi 3 mankhia uh a, KCP hi uh chih suikhia uhi. Mat a om mi 3te kipuandan in KCP Raising Day zatna ding tawh kisai in Thoubal FCS Godown apan antang la dia kuan hi ua, a heutupa uh Maibam Noren Meitei @ Gaoji (35) of Yairipok Top Meikhram Leirak in a sawl hidan in kigen uhi. Mi 3te bel H. Premjit Singh @ Chaoba (31), SH. Tomba Sharma (27) leh H. Koktang Singh (19) hi uh a, Yairipok Pukhri Achouba Mapal a om ngen hi uhi. A kigendan in a gari zat uh DI Tata neitu SH. Basanta Sharma (37) of Yairipok Pukhri Achouba Mapal hi a, Commando te’n huai mi 3te akipan NOKIA mobile handset 2 leng mukhia uhi.
JN Hospital ah Neuro Surgery omlou phot ding
Imphal, Feb-3 : Director of Health Services Dr. W. Motilal Singh a sepna apan a pension ziakin JN Hospital ah Specialist doctor omlou a, tua ziakin JN Hospital ah Neuro Surgery case hihtheih nawnlouh ding hidan in Medical Superintendent in thusuah bawl hi. Thusuak in ataklatna ah, Dr. W. Motilal Singh omlai in JN Hospital in Neuro Surgery tawh kisai Specialist nei zel a, tu’n Dr. Motilal a sepna apan a khawl ziakin Specialist doctor om nawnlou ahihman in mipi kuapeuh in theisiam ding in leng taklang hi.
KYKL khat mankhia uh
Imphal, Feb-3: 34-Assam Rifles pawl in Yairipok lak ah helpawl om chihthu azak ziak un zan nitak in Thoubal Yairipok lampi ah frisking & checking bawl uh a, Kshetri Leikai lakah Gari taite a banban in a check ua leh nitak dak 7:30 vel ding in KYKL a Zonal Command Finance N. Tangba @ Roshan (30) of Hykap Mankha mankhia uh a, zan nitak mah in Thoubal Police station ah pekhia uhi.
