THE RAISINA HILL.

THE RAISINA HILL.
RASHTRAPATI BHAVAN

By Pu Thangzasiek

Raisina Hill kiti hi Delhi khuopi lailung tak ahin acres 4000 vel a lien mun hi ahi a, tuman zie tang chung achun khuo neucha cha nih(2) Raisin Village leh Malcha Village kiti inn zathum (300) vela tam ana cheng ui. British Government in 1911 a India capital Calcutta apat Delhi a ahun chawn phet un zie khuo nih (2) Malcha leh Raisina chu eviction bawlin Viceroy umna dingin ahun siem ui. Atung in Government House tih ahi a, 1950 a India Republic ahung hih phet in “Rashtrapati Bhavan” tih ahung hi. 1950 apat in India President chenna ahung hitai.

Amun hi acres 4000 vel a lien ahi. Tangzawl nuom tak leh kilawm mah mah etmai ale vak thangaih um thei khawp mun ahi.

President Inn umdan:- Inn kawt chun Suohlam anga a, akawt kemkai chutawh kizawn in India kawtpi ( India Gate) siem ahia, a Inn mai lampi sak leh thang tuok achun Central Secretariat kiti North Block leh South Block a um hi. North Block achun Home Minister leh Finance Minister office a um a, South Block achun Prime Minister, Defence Minister leh Minister of External Affairs office aum hi.

Inn left and right (ie. North and South) achun kawt (Gate) a um gel a, Simlam pang chu, North Avenue akitia, Mallam pang chu, South Avenue akiti. North Avenue leh South Avenue achun Ministers te leh Members of Parliament haw acheng dipdep ui. Amauhaw chuh India gamsunga siehmang upa haw chu ahiu.

Inn kisak dan:- A compound pumpi hi Acres 4000 vela lien ahia, in sading chun British architect minthang Sir Edwin Landseer Lutyens leh Harbert Baker guot ahiu a, chun Guonggalh ahih tung chun kum li (4) sunga budget £4,00,000 senga a zawh ding tih ana hi. Mahleh 1911 apat 1916 chan hi amun sukfel na a mat ahi a, chun First World War kum 1914 apat 1918 hun sunga aum ziek in, 1929 kum in paise £8,77,136 (12.8 Million Dolar) seng in sak zawh chauh ana hi. Zie inn hin wing nih (2) anei a, malzin chuom chuom India hungveh te tun nading leh Viceroy chen nadinga khen ahi. Inn sakna ahin suong (Stone) three million cubic feet leh chek(Brick) million 700 mat ahi, thik (steel) vang chuh atawm theichin mat ana hi. Inn tuong (floor) hin 2,00,000 Sq.ft aluoh a, sawng li (4) in asang a, chun pindan (room) 340 anei hi. In compound ahin huon hoihtak (Mughal Gardens) acres 342 sung ahin aum hi. Zie huon chu Srinagar a Shalimar Gardens tawbang a siem ahi.

Acheng masapen:- Inn sakzawh nung kum khat in, Viceroy Lord Irwin chu, Jan 23, 1931 ni’n acheng pan hi, amah hi zie inn a cheng masapen chu ahi. The first Indian residence ahih leh C.Rajagopalachari ahi a, amah hi Governor General ahih sung a ana cheng ahi. 1950 apat India republic ahung hih tak ziekin India President haw anuoi a bang hin ahung cheng tau hi.:-

1. Dr Rajendra Prasad. – 26 Jan 1950 – 13 May 1962. (term 2)
2. Dr Sarvepalli Radha Krishnan . – 13 May 1962- 13 May 1967.
3. Dr. Zakir Husain.- 13 May 1967- 03 May 1969.
* Acting President -VV Giri. 03 May 1969 – 20 July 1969.
* Acting President-Muhammad Hidayatullah. Chief Justice. 20 July 1969 – 24 Aug 1969.
4. Shri Varahagiri Venkata Giri.- 24 Aug 1969 – 24 Aug 1974.
5. Dr. Fakhruddin Ali Ahmed- 24 Aug 1974 – 11 Feb 1977.
* Acting President- Basappa Danappa Jatti- 11 Feb 1977- 25 July 1977
6. Shri Neelam Sanjiva Reddy. 25 Jul 1977 – 25 July 1982.
7. Shri Giani Zail Singh- 25 July 1982 – 25 July 1987.
8. Shri R. Venkataraman.- 25 July 1987 – 25 July 1992.
9. Dr. Shankar Dayal Sharma.- 25 July 1992 – 25 July 1997
10. Shri K.R Narayanan -25 July 1997 – 25 July 2002.
11.Dr. A.P.J Abdul Kalam.- 25 July 2002 – 25 July 2007
12. Smt. Pratibha Devisingh Patil.- 25 July 2007 – 25 July 2012

13. Shri Pranab Mukherjee chun 25 July 2012 – apat India president hihna la ding in 22 July 2012 ni’n teldawk ahi.

India President ana hi haw hin zatchuom na (uniqueness) melchiktak thil chuom chuom anei chiet ui. Zielak achun neucha cha vak en leng:-

President term nih ana kaizawm chu :- Dr Rajendra Prasad chauh ahi pan hi.

Vice President apat a President ana hi haw chu:- Dr Sarvepalli Radha Krishnan, Dr. Zakir Husain, Shri Varahagiri Venkata Giri, Shri R. Venkataraman, Dr. Shankar Dayal Sharma leh Shri K.R Narayanan ahiu hi.

Tuchan a President election a alang tu umlo a (unopposed) a ana kai um sun chuh :- Shri Neelam Sanjiva Reddy ahi.

Scientific Advisor to Prime Minister apat President hung hi chuh Dr. APJ Abdul Kalam ahi.

Governor apat President ana hi, chun numei President ana umsun chu :- Smt Pratibha Patil. Amah hi Rajasthan Governor ahihna apat President hung kai ahi.

Union Cabinet apat President ana kai dawk haw: – Dr. Fakhruddin Ali Ahmed -Food Minister apat. Shri Giani Zail Singh – Home Minister apat leh Shri Pranab Mukherjee – Finance Minister apat in, ahiu hi.
Tu a President of India hung kai Pu Pranab Mukherjee hi, President term 14 na ahi a, ami a simin a 13 na ahi.

Conclusion:- President hi India gam pumpi luchang pen ahih dungzui un, tel dawka na umte hawle agun thei un chungchuon na chuom chuom (outstanding) anei vek ui, chun India mipite pa ahihnau atu zo thei un, igam ding in lungmuon na siemtu ahiu hi. Tu a President hung hiding Pu Pranab Mukherjee hile President masate bang mah in miching chungchuong, social life a kum 43 lam kimang ta, politics lama Kerala apat J&K chan hesuok, kum 76 a upa, achanu Sharmistha Mukherjee ngei inle “My father never bring tension at home” ana tih theih pating mi ahi. India mipi ten kinepna lientak nei in ingak ui. President damsawt hen.

Reference:-
* Pranab to be third person to occupy Raisina Hill straight from cabinet by J. Balaji – The Hindu June 19,2012 issue.

* The Indian Express, June 24, June 2012 issue.

* Moving to a 340-room house- The Week July 1, 2012
issue.

* India Today July 9, 2012 issue.

* Pranab’s progress- The Frontline July 27, 2012 issue.

2 Responses to THE RAISINA HILL.

  1. Nielkhawsiem, Visakhapatnam

    Chanchin het awm tak le poimawh tak, hilele ina het khellouh chungchang chawmkim taka nahun zik ziekin Pu Sieka chungah kipah thu kagen hi. Chanchin dang dang le ahun zik zawm jel i ki nem ui.

  2. zie tawbang thupha leh hetding a pha haw hih tampi um beh lele khawk kasa puoi.

Leave a Reply